Sâm Ngọc Linh | Công dụng và cách uống 2021

Sâm Ngọc Linh từ lâu đã được biết đến là loại thảo dược quý hiếm của Việt Nam. Hiện nay, loại sâm này chủ yếu được trồng tại hai tỉnh là Kon Tum và Quảng Nam. Đặc biệt, đây chính là loại sâm thứ 20 được tìm thấy trên thế giới. Hãy cùng tìm hiểu những đặc điểm, công dụng, cách sử dụng và giá bán của sâm ngọc linh trên thị trường hiện nay.

Sâm Ngọc Linh - Loại sâm có giá trị hàng đầu thế giới hiện nay

Sâm Ngọc Linh là gì?

Đây là loại sâm quý, được tìm thấy chủ yếu tại miền Trung Trung Bộ của Việt Nam. Do dược sĩ Đào Kim Long phát hiện trên núi Ngọc Linh vào năm vào năm 1973. Có lẽ cái tên Sâm ngọc linh cũng từ đó mà nên.

Loại sâm này có dạng thân thảo, sống lâu năm, thường cao 40 – 100cm, thoạt nhìn sẽ rất giống nhân sâm Triều Tiên. Đặc biệt, nhờ có giá trị kinh tế cao mà sâm ngọc linh được ví như “cây đẻ trứng vàng” của người dân. Nó được đánh giá cao hơn sâm của Hàn Quốc. Thậm chí, được mệnh danh là sâm tốt nhất thế giới.

  • Sâm ngọc linh có tên khoa học là Panax vietnamensis.
  • Tên khác: Sâm khu năm, sâm Việt Nam, sâm trúc, củ ngải rọm con, cây thuốc giấu.
  • Thuộc họ: Cuồng cuồng (Tên khoa học là Araliaceae).

Đặc điểm nhận biết

Sâm Ngọc Linh là thân khí sinh, dạng thẳng đứng, có màu lục hoặc hơi tím. Thân cây thường nhỏ và có đường kính từ 4 – 8mm. Thân rễ cây sẽ có nhiều đốt như đốt trúc và có nhiều cùi thịt. Đường kính của thân rễ cũng không lớn, chỉ từ 1 – 3cm. Rễ cây mọc bò ngang, có thể ở trên hoặc dưới mặt đất khoảng 1 – 3cm, thường mang nhiều củ và rễ nhánh.

Đặc điểm nhận biết Sâm Ngọc Linh

Sâm ngọc linh trồng ở đâu?

Loại sâm này thường mọc dọc theo bờ suối. Hoặc có thể xuất hiện ở nơi nào đất có nhiều dinh dưỡng. Ở độ cao từ 1000 – 2000m sẽ tìm thấy sâm dễ dàng hơn.

Hiện nay, sâm được tìm thấy chủ yếu ở hai tỉnh là Kon Tum và Quảng Nam. Vì vậy mà người ta thường gọi là sâm ngọc linh Kon Tum và sâm ngọc linh Quảng Nam. Tuy nhiên, do nhu cầu ngày càng tăng cùng với việc khai thác không khoa đã khiến cho số lượng sâm tự nhiên giảm trầm trọng. Đó cũng chính là lý do giá của sâm ngọc linh tự nhiên hiện nay cao ngất ngưởng.

Vào đầu năm 2009, khoảng 1000 cây sâm ngọc linh đã được chuyển về trồng tại trạm nghiên cứu thảo dược Tam Đảo và ở cả đỉnh núi Thiên Thi (đỉnh cao nhất của Tam Đảo). Sau một thời gian trồng và được chăm sóc thì có khoảng 720 cây sâm ngọc linh sinh trưởng tốt, đã ra hoa và đậu quả.

Đặc biệt, nhà nước đã ký đề án phát triển cây sâm ở núi Ngọc Linh đến năm 2030, chuyên canh 19.000 ha, được tiến hành tại 7/10 xã của huyện Nam Trà My. Tổng kinh phí đầu tư lên đến hơn 9000 tỷ đồng.

Giá trị dinh dưỡng của Sâm Ngọc Linh

Có thể nói, Sâm Ngọc Linh là loại sâm số 1 trên thế giới hiện nay. Nghiên cứu của bộ Y tế Việt Nam vào năm 1978 đã phát hiện ra loại sâm này có hàm lượng Saponin cao hơn nhiều lần các loại sâm khác.

Cụ thể là khoảng 52 loại Saponin. Một nửa trong đó là các loại Saponin thường thấy ở một số sâm khác như: Sâm Mỹ, Nhật Bản, Triều Tiên. Và một nửa còn lại là các Saponin mới, chưa tìm thấy ở loại sâm nào.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy, lá, rễ và thân cây của sâm Ngọc Linh cũng có rất nhiều dưỡng chất khác. Cụ thể:

  • 7 hợp chất polyacetylen.
  • Có 17 loại acid amin, bao gồm: Leucine, isoleucine, phenylalanine, lysine, threonine, tryptophan, methionine, valine,…
  • 20 nguyên tố vi lượng, điển hình là Mu, Fe, Cu, Co, K…
  • Các lipid, glucid và tinh dầu.
  • Rễ tươi của sâm còn chứa chất daucosterol.
  • Và các loại vitamin khác như vitamin B2, B12, E,…

Nhờ những thành phần và dưỡng chất nêu trên mà việc phát hiện ra sâm Ngọc Linh chính là 1 phát hiện lớn đối với y học của Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.

Sâm Ngọc Linh có tác dụng gì?

Quá trình nghiên cứu thực nghiệm về sâm Ngọc Linh đã đưa ra kết luận rằng: Nó có khả năng chống trầm cảm rất tốt, giảm căng thẳng tâm lý. Ngoài ra còn ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh ung thư, nâng cao hệ miễn dịch, chức năng gan, đẩy lùi lão hóa nữa,… Các tác dụng cụ thể của loại sâm này bao gồm:

  • Chống stress tâm lý, stress vật lý, và tình trạng trầm cảm.
  • Giúp người bệnh ăn ngon, ngủ tốt, tăng thị lực, lên cân, cải thiện cả hoạt động trí tuệ lân thể lực.
  • Chống oxy hóa, lão hóa.
  • Phòng chống ung thư.
  • Nâng cao hệ miễn dịch.
  • Nâng cao sức đề kháng, khắc phục tình trạng suy nhược thần kinh và cả suy nhược sinh dục.
  • Bảo vệ gan.
  • Cải thiện tình trạng huyết áp ở những người bị huyết áp thấp.

Không những vậy, ở sâm Ngọc Linh còn có những tác dụng mà các loại nhân sâm khác không có được, đó là:

  • Kháng các độc tố gây hại cho tế bào, tăng các tế bào mới và kéo dài sự sống của tế bào.
  • Tăng lực và phục hồi sự suy giảm chức năng của cơ thể.
  • Có tính kháng khuẩn: Đó là trên các chủng vi khuẩn Gram (+), đặc biệt là chủng vi khuẩn gây viêm họng – Streptococcus.
  • Có thể dùng cho nhiều đối tượng khác nhau, từ trẻ nhỏ đến người già.

Tác dụng của Sâm Ngọc Linh

Sâm Ngọc Linh có tính độc hoặc gây tác dụng phụ không?

Nghiên cứu cho thấy, khi dùng 34g bột chiết toàn phần rễ củ sâm ngọc linh trên 1kg thể trọng và với liều 10,6g saponin toàn phần của rễ củ sâm ngọc linh trên 1kg thể trọng đều không gây triệu chứng ngộ độc nào cả.

Ngoài ra, những thí nghiệm trên hệ tim mạch, hệ thần kinh trung ương, trên nội tiết sinh dục, tăng sức bền của cơ thể, tác dụng tăng lực,… đều cho kết quả tương đương với thí nghiệm của nhân sâm Triều Tiên. Tuy nhiên sâm ngọc linh lại không gây ra tình trạng tăng huyết áp như sâm Triều Tiên.

Như vậy, có thể thấy sâm ngọc linh là loại thảo dược tự nhiên an toàn, lành tính, không chứa độc tính và sử dụng được trong thời gian dài.Tuy nhiên, dưới đây là liều lượng khuyến cáo đối với loại sâm này:

  • Với đối tượng từ trẻ nhỏ đến người già, liều dùng sẽ từ 50mg đến 200m/1kg thể trọng.
  • Cụ thể, với một người cân nặng 50kg sẽ dùng 10gr/ngày.
  • Nếu dùng 20gr/ngày có tác dụng gây ngủ.
  • Nếu dùng 30gr – 40gr/ngày thì có tác dụng như một loại thuốc giảm đau.
  • Nghiên cứu đối với bệnh nhân K ở giai đoạn cuối, nếu dùng sâm ngọc linh từ 30gr – 40gr/ngày sẽ không còn thấy đau đớn.

Cách dùng Sâm Ngọc Linh

  1. Ngậm trong miệng

Chữa các triệu chứng kém ăn, mệt mỏi, các chứng phế hư như phổi yếu, hen suyễn, thở gấp, hô hấp kém.

Cách thực hiện: Người bệnh cắt 1 lát sâm và ngậm trong miệng cho đến khi tan hết.

  1. Sâm tẩm mật ong

Cách thực hiện như sau:

  • Đầu tiên bạn rửa sạch sâm để loại bỏ đất cát.
  • Đem sâm thái lát mỏng rồi cho vào một lọ sứ hoặc lọ thủy tinh.
  • Tiếp tục đổ mật ong rừng vào lọ sao cho ngập sâm là được.
  • Sau đó, bạn đậy nắp lọ thật kín và để ở nơi thoáng mát, khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp.
  • Mang ra sử dụng sau khi ngâm được 30 ngày.
  • Khi dùng, bạn lấy 3 – 5 lát sâm ngọc linh để ngậm hoặc ăn như bình thường.

Sâm tẩm mật ong

  1. Pha trà Sâm Ngọc Linh
  • Lấy vài lát sâm cho vào ấm.
  • Sau đó cho thêm một ít nước sôi vào để tráng và bỏ nước tráng này đi.
  • Tiếp tục thêm nước sôi vào và để ủ trong khoảng vài phút là có thể dùng được.
  • Với trà sâm ngọc linh, bạn có thể dùng nhiều lần nước. Khi nào thấy nước trà nhạt màu là được.
  • Phần bã bạn không nên bỏ đi mà có thể đem ăn bình thường.
  1. Bài thuốc ngâm rượu

Cách thực hiện:

  • Bạn đem sâm rửa sạch, sau đó, cho vào bình ngâm cùng lượng rượu vừa phải (50 – 70 độ).
  • Rượu sâm ngọc linh cần ủ ít nhất 90 ngày thì mới mang ra sử dụng.
  • Nên sử dụng bình ngâm là chất liệu thủy tinh để đảm bảo sức khỏe.
  • Tỷ lệ ngâm như sau: Cứ 1 lạng sâm thì ngâm với 2 – 3 lít rượu nếp.
  • Người bệnh không nên dùng quá 100ml/ngày

Sâm Ngọc Linh ngâm rượu

Lưu ý: Bài thuốc này chỉ áp dụng cho nam giới ở độ tuổi trung niên. Những người mắc bệnh ung thư, tim mạch, huyết áp, hoặc người già, phục nữ đang mang thai, cho con bú không nên sử dụng.

  1. Nấu cháo Sâm Ngọc Linh

Cách thực hiện:

  • Sau khi rửa sạch sâm Ngọc Linh, bạn đem nấu với nước.
  • Tiếp tục cho thêm 1 nắm gạo tẻ vào và ninh thành cháo.
  • Nêm nếm thêm gia vị vào cháo cho vừa ăn.
  • Nên dùng khi còn ấm nóng.
  1. Sâm Ngọc Linh hầm thuốc bắc

Cách thực hiện:

  • Bạn rửa sạch sâm, sau đó thái khoảng 5 – 6 lát và đem hầm với thuốc bắc.
  • Mỗi tuần bạn dùng 1 – 2 lần để đạt được kết quả tốt.

Sâm Ngọc Linh hầm thuốc bắc

Sâm ngọc linh giá bao nhiêu?

Gần đây giá sâm ngọc linh ngày càng cao, bởi mức độ khan hiếm của loại sâm này. Đồng thời, cũng chính vì mức độ khan hiếm mà ngày càng có nhiều người đổ xô đi khai thác quá mức khiến cho sâm lại càng trở nên khan hiếm và đẩy giá thành lên cao ngất ngưởng. Vậy sâm ngọc linh giá bao nhiêu 1 kg?

Theo mức giá mới nhất hiện nay, giá sâm ngọc linh phụ thuộc vào các yếu tố:

  • Sâm tự nhiên hay trồng.
  • Tuổi của củ sâm.
  • Độ khan hiếm trên thị trường.